🧬 Τι προκαλεί την ατοπική δερματίτιδα;

Η ατοπική δερματίτιδα είναι αποτέλεσμα συνδυασμού γενετικών, ανοσολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Σε άτομα με ατοπία, το δέρμα παρουσιάζει:

• Διαταραχή του δερματικού φραγμού, με αποτέλεσμα την απώλεια υγρασίας και την είσοδο αλλεργιογόνων ή μικροβίων

• Υπερδραστήριο ανοσοποιητικό σύστημα, που οδηγεί σε χρόνια φλεγμονή

Η πάθηση συνδέεται συχνά με άλλες ατοπικές νόσους, όπως αλλεργική ρινίτιδα ή άσθμα.

👶 Σε ποιους εμφανίζεται;

Η ατοπική δερματίτιδα εμφανίζεται:

• Στο 20–30% των παιδιών – με συχνή έναρξη από τον 3ο μήνα ζωής

• Στο 2–10% των ενηλίκων

• Συχνότερα σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό αλλεργιών ή ατοπίας

⚠️ Συμπτώματα

Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Έντονη φαγούρα (ιδιαίτερα το βράδυ)

• Ξηρό, ευαίσθητο δέρμα

• Ερυθρότητα, σκασίματα ή και εκδορές από το ξύσιμο

• Ορορροή ή επιμόλυνση σε σοβαρές εξάρσεις

• Πάχυνση του δέρματος (λυχνοποίηση) σε χρόνιες μορφές

Η εντόπιση ποικίλει με την ηλικία:

🧪 Πότε χρειάζεται αλλεργιολογική διερεύνηση;

Αν και η ατοπική δερματίτιδα δεν προκαλείται άμεσα από αλλεργία, σε πολλά παιδιά (ιδίως μικρής ηλικίας) μπορεί να συνυπάρχουν τροφικές αλλεργίες, ιδίως:

• Γάλα

• Αυγό

• Σιτάρι

• Ξηροί καρποί

Ο αλλεργιολόγος μπορεί να συστήσει δερματικά τεστ (skin prick tests) ή εξετάσεις αίματος (IgE), όταν υπάρχουν υποψίες.

🧾 Αντιμετώπιση και θεραπεία

Η θεραπεία της ατοπικής δερματίτιδας βασίζεται σε τρεις άξονες:

1. Ενυδάτωση

Η καθημερινή χρήση ειδικών ενυδατικών σκευασμάτων (emollients) βοηθά στην αποκατάσταση του δερματικού φραγμού.

2. Αντιφλεγμονώδη θεραπεία

• Τοπικά κορτικοστεροειδή (ανάλογα με τη βαρύτητα και την περιοχή)

• Αναστολείς καλσινευρίνης (π.χ. tacrolimus) για πιο ευαίσθητες περιοχές

• Αντιβιοτικά, σε περιπτώσεις επιμόλυνσης

3. Αντιμετώπιση φαγούρας

• Αντιισταμινικά (κυρίως για ύπνο και ξύσιμο)

• Αποφυγή ερεθιστικών παραγόντων (π.χ. μάλλινα ρούχα, απορρυπαντικά, ιδρώτας)

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστεί:

• Στοματική ανοσοκατασταλτική αγωγή

• Βιολογικοί παράγοντες (π.χ. dupilumab – εγκεκριμένος για Eczema σε παιδιά και ενήλικες)

🧒 Συμβουλές για γονείς

• Χρησιμοποιείτε ήπια καθαριστικά χωρίς άρωμα

• Κρατάτε τα νύχια κοντά και καθαρά

• Προτιμήστε βαμβακερά ρούχα

• Εφαρμόζετε την ενυδάτωση 2-3 φορές την ημέρα, ιδίως μετά το μπάνιο

📍 Συμπέρασμα

Η ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια αλλά διαχειρίσιμη νόσος, που απαιτεί υπομονή, συνέπεια και καθοδήγηση από ειδικό. Με τη σωστή θεραπεία και πρόληψη, τα περισσότερα παιδιά και ενήλικες μπορούν να έχουν καθαρό και υγιές δέρμα, αποφεύγοντας υποτροπές.